Budujemy dostępną tabelę z danymi

Tabele obecne w elektronicznych dokumentach, w tym na stronach internetowych, służą do prezentacji danych tabelarycznych. Zbudowanie dostępnej tabeli jest dosyć proste, o ile stosuje się kilka prostych zaleceń, które opisuję poniżej.

Tabela to nie blejtram

Język HTML dostarcza kilku znaczników do budowania tabel, ale mają to być faktycznie tabele, czyli struktura zawierająca dane w układzie pionowym i poziomym. Znaczników tych nie powinno się stosować do budowania układu wyglądu strony internetowej. Jest to rozwiązanie błędne i nieeleganckie, a na dodatek świadczy o niewielkich umiejętnościach projektanta. Jeżeli już jednak ktoś tak robi lub zastał taką sytuację, to może podreperować dostępność przekazując informację o tej funkcji tabeli.

<table role="presentation">
...
</table>

Przypisanie atrybutu informującego o roli prezentacyjnej tabeli sprawi, że będzie ona ignorowana przez oprogramowanie asystujące. Z drugiej strony – nie wolno do danych tabelarycznych stosować innych rozwiązań, na przykład pozycjonowania za pomocą stylów lub – o zgrozo – rozsuwania znakami tabulacji lub spacjami. To nie jest żadna tabela, tylko ciąg tekstu, nie nadający się do przetworzenia. Nie można się w nim poruszać jak po tabeli, przenieść do arkusza kalkulacyjnego, ani domyślić zależności.

Nagłówki, podpis i objaśnienie

Większość tabel ma konstrukcję taką, że w pierwszym rzędzie lub w pierwszej kolumnie są dane nagłówkowe. Informują one czytelnika o tym, jakiego typu dane znajdują się w poszczególnych komórkach. Przyjrzyjmy się takiej oto tabelce:

<table summary="Tabela ma dwa wiersze i pięć kolumn. W pierwszym wierszu znajdują się rok, a w drugim wysokość minimalnego wynagrodzenia w złotych">
<caption>Minimalne wynagrodzenie w latach 2008-2013</caption>
<tr>
<th>2009</th><th>2010</th><th>2011</th><th>2012</th><th>2013</th>
</tr>
<tr>
<td>1276</td><td>1317</td><td>1386</td><td>1500</td><td>1600</td>
</tr>
</table>

Komórki nagłówkowe umieszczone są w znaczniku TH, a zwykłe dane w znaczniku TD. Użytkownik programu odczytu ekranu przemieszczając kursor po tabeli będzie miał informację kontekstową, na przykład odczytując kwotę „1600” dowie się, że jest ona aktualna w roku 2013. Z tego samego powodu nie wolno stosować znaczników TH do zwykłych danych, ponieważ wprowadzają zamieszanie informacyjne.

Podpis umieszczany w znacznikuCAPTION stosuje się zupełnie standardowo. W przykładzie zawarty jest jednak element niezbyt często stosowany, a mianowicie atrybut SUMMARY. Służy on do umieszczania w nim opisu struktury tabeli, która ma ułatwiać zrozumienie osobom nie mającym dostępu do całości, przede wszystkim niewidomym i słabowidzącym. Opis ten nie będzie widoczny, a jedynie odczytywany za pomocą programów odczytu ekranu.

Układ tabeli

Tabela z danymi może mieć prosty układ, w którym w każdym rzędzie i kolumnie jest tyle samo komórek. Jest to układ najkorzystniejszy z punktu widzenia osób z niepełnosprawnością wzroku. Czasem jednak komórki łączy się w poziomie lub pionie, w celu uzyskania odpowiedniego efektu wizualnego lub informacyjnego. O ile to możliwe, to należy tego unikać w wypadku komórek z danymi. Komórki nagłówkowe można łączyć, ponieważ w mniejszym stopniu zaburzają odbiór takiej tabeli. Jednak w takim wypadku koniecznie powinny być ujęte w znaczniki TH.

Na koniec warto powiedzieć, że istotne jest także to, w którą stronę zorientowana jest tabela. Dane tabelaryczne odczytywane są przez osoby niewidome w sposób sekwencyjny: od lewego górnego rogu, przesuwając się w prawo do końca wiersza, przechodząc do pierwszej komórki drugiego wiersza i tak do prawego dolnego rogu. W tej sytuacji układ w tabeli zaprezentowanej powyżej nie jest optymalny, ponieważ użytkownik odczytuje najpierw po kolei lata, a potem po kolei wysokość minimalnego wynagrodzenia. Czytniki ekranu posiadają narzędzia, by przemieszczać się po tabeli w inny sposób, ale nie jest to postępowanie standardowe. Nieco lepszym rozwiązaniem byłoby zatem odwrócenie tej tabeli w taki sposób, że miałaby dwie kolumny (pierwsza z rokiem i druga z wysokością wynagrodzenia) i pięć wierszy. Odczytując ją sekwencyjnie użytkownik najpierw czytałby rok, a potem odpowiadającą mu wysokość minimalnego wynagrodzenia.

Minimalne wynagrodzenie w latach 2008-2013
2009 2010 2011 2012 2013
1276 1317 1386 1500 1600

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.