Mity cyfrowej dostępności – tabele

Jakoś ostatnio często mam potrzebę dekonstruowania cyfrowej dostępności i standardu WCAG. Wpływ na to ma wiele czynników, ale tym najważniejszym jest dla mnie powracająca wciąż fala mitów dotyczących cyfrowej dostępności. Ich źródeł czasem trudno dociec, chociaż dłuższe poszukiwania pozwalają domyślić się skąd pochodzą. Dzisiaj tabele, bo wypłynęły ostatnio dwukrotnie w różnych rozmowach.

Tabela w HTML to taka dwuwymiarowa struktura posiadająca wiersze i komórki. Ma niby też kolumny, ale zazwyczaj w kodzie nie są one obecne. Po prostu pierwsza komórka w pierwszym wierszu znajduje się nad pierwszą komórką w drugim wierszu. O ile ktoś nie namiesza w tej strukturze. Tabele mogą być rozbudowane także o podpis, wyjaśnienie, komórki nagłówkowe i wiele innych elementów opisujących jej strukturę. To jednak dzisiaj nie jest istotne.

Do czego służy tabela?

Tabela służy do prezentowania danych tabelarycznych. Jesteśmy oswojeni z tabelami już od szkoły podstawowej i odruchowo wiemy, że komórka to jest to coś na przecięciu wiersza i kolumny. Wiele razy przygotowywałem w tabeli budżet jakiegoś projektu i była to informacja przejrzysta, chociaż sam budżet nigdy się nie sprawdzał. Dostępność danych w tabeli to przede wszystkim wytyczna 1.3, a w jej ramach kryterium sukcesu 1.3.1 – informacje i relacje. Chodzi bowiem o to, by wiedzieć, w którym wierszu i kolumnie znajduje się komórka.

Umieszczenie danych tabelarycznych w sposób wizualny, a nie semantyczny, jest jednym z największych grzechów dostępności. Coś wyglądającego na tabelę z danymi, ale nie będąca nią sprawia, że nie da się zorientować, jakich wartości dotyczą dane w tabeli. Nie wiadomo, w którym roku uprawa buraka cukrowego była największa i w którym województwie.

Na czym polega problem?

Mamy zatem zasadę, że dane tabelaryczne umieszcza się w tabeli. Jednak dość często pojawia się interpretacja rozszerzająca, według której nie można tabeli stosować do niczego innego. Stąd zgłaszanie błędu podczas audytu, gdy układ strony oparty jest na tabeli. Tymczasem to nie jest żaden błąd dotyczący dostępności. Można powiedzieć, że jest to rozwiązanie przestarzałe i wątpliwe technicznie, ale na pewno nie łamie zasad cyfrowej dostępności.

Co więcej – takie rozwiązania zostały przewidziane w standardach. W ARIA jest taka rola, którą przypisuje się elementom, które pełnią wyłącznie funkcję prezentacyjną, a zatem na przykład tabeli. I technologie asystujące wiedzą, że mają tą tabelę zignorować, jak grafikę ornamentową.

To używać, czy nie?

Raczej nie, bo wygląd powinno się oddzielać od warstwy informacyjnej. Poza tym można się narazić na pogardliwe prychanie ze strony innych webmajstrów, bo teraz przecież pozycjonuje się stylami. Jeżeli jednak jest to strona zastana, zrobiona kilka lub kilkanaście lat temu – nie ma co robić z tego tragedii. To nie ma wpływu na cyfrową dostępność.

5 myśli na temat “Mity cyfrowej dostępności – tabele

  1. Myślę że teoria sobie a życie sobie. Tak, przepisy nie zabraniają…
    teraz magiczne słowo ale
    robimy dobrze, czy tylko robimy? Pozycjonowanie elementów za pomocą tabel zamiast użycia css jest jak pozbawianie kogoś bez nóg wózka elektrycznego na rzecz pasów do przenoszenia. Historia pokazuje że da się tak funkcjonować (cały 20 wiek to poświadczy) ale czy to na pewno jest dobre?

    Z moich obserwacji wynika że jeżeli strona była budowana na tabelach (zwłaszcza kilkanaście lat temu) nie ma ona szans wyglądać poprawnie w czasach obecnych kiedy ekrany są dwa razy większe lub dwa razy mniejsze od ówczesnych. Takich ekranów wtedy nie było a szerokość tabel najczęściej była ustawiana w pixelach na sztywno więc nie mają jak się skalować. W efekcie ludzie idą gdzie indziej jeśli nie ma na stronie unikalnych treści.

    Jednak IMHO to brak semantyki takiej tabeli jest największym problem bo bez niej strona staje się praktycznie niewyszukiwalna w wyszukiwarkach. Co nam po stronie na którą nikt nie wchodzi? Bardzo niewielka jest nisza gdzie można zignorować ruch z wyszukiwarek.

    Naprawdę pogardliwe prychanie np. na tabele wynika z troski o posiadacza strony a nie widzimisię programisty chcącego użyć jak najnowszych rozwiązań. Robiąc stronę chce się aby wykonana praca była komuś przydatna a nie była rozczarowaniem roku.

    Chyba sformułowałem w końcu pytanie dotyczące tego to co mnie porusza w wielu wypowiedziach specjalistów od dostępności:

    „Ważniejsze jest żeby strona była zgodna z przepisami dotyczącymi dostępności (np zbudowana na tabelkach), czy żeby spełniała stawiane przed nią zadania?”

    Niestety przy ograniczonym budżecie te stanowiska potrafią się gryźć okrutnie.

    Polubienie

  2. Dlatego napisałem, że lepiej nie używać tego sposobu. Być może napisałem to za mało wyraźnie, ale sedno tego tekstu jest gdzie indziej. Dość często dostaję informacje, że podczas badania dostępności audytorzy wskazują layout strony oparty na tabelach jako błąd dostępności cyfrowej. A tak wcale nie jest. Natomiast zgadzam się, że stosowanie tabel w ten sposób jest przestarzałe i nie powinno być obecnie używane. Nie wyobrażam sobie nowej strony zrobionej w ten sposób. Dostępność cyfrowa mieści się w jakości strony internetowej i nigdy się z nią nie gryzie.

    Polubienie

  3. Dzięki za odpowiedź. Faktycznie w tekście skupiłem się na czym innym niż na „rozgrzeszeniu” tabelek na starych stronach.
    Myślę że dla właścicieli stron i „słabszych” naprawiaczy błędów wykazanych przez audyt, fajnie by było żeby audyty pokazywał jednak trochę szerszy kontekst problemów niż tylko takie zerojedynkowe dostępna/niedostępna.

    Polubienie

  4. Nie robię zbyt często audytów, ale zawsze daję rekomendacje wykraczające poza dostępność. Zazwyczaj dotyczą użyteczności, chociaż czasem także technologii. Poza tym zawsze wskazuję rzeczy kluczowe i mniej istotne, żeby najpierw poprawić te generujące największe bariery. Lubię też, gdy moje raporty przyjemnie się czyta:) Dlatego nie piszę o błędach, tylko o tym, jak zrobić, żeby było dobrze.

    Polubione przez 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.